[[Image:HenareKaihau1900.jpg|thumb|right|200px|Ko Hēnare Kaihau i te tau 1900 pea.]]I whānau mai a [[Hēnare Kaihau]] ki te taha tonga o te whanga o [[Manukau]] i waenganui i ngā tau 1854 me 1860. Nō [[Ngāti Te Ata]] ia. I a ia e tamariki ana, ka ākona ia ki ngā kōrero me ngā whakapapa o tōna iwi. Kia pakeke ia, kua tahuri ia ki ngā kaupapa tōrangapū a te Māori. Nō muri he kaitautoko pūmau ia ki te [[Kīngitanga]], ā, ko ia te kaitohutohu matua mō te Kīngi Māori tuatoru, mō [[Mahuta]].

I te 1896 ka tū ia hei Mema Pāremata Māori mō [[Te Tai-hauāuru]]. Ko ngā take i tautokona e Kaihau i ngā tau tekau mā rima i a ia i te Pāremata ko ngā tika hī ika, mahi kai hoki, a te Māori i raro i te Tiriti. Kore rawa i mutu ana tohenga mō ngā whenua raupatu o Waikato.

Tae rawa ki ngā tau 1900, whakahē tonu ana a Kaihau ki ngā mahi kikino a te kāwanatanga ki ngā Māori. Ka tahuri ia ki te tautoko anō i te kaupapa whakatū Pāremata o te [[Kotahitanga]] i raro i te mana o te Kīngi Māori. Ko tā te Kotahitanga i whai, kia whakamanatia te [[Tiriti o Waitangi]], kia whakakorea ngā ture whenua Māori.

Ka mate ia i te 1920.


==Tohutoro==
* Ngā Tāngata Taumata Rau URL:[http://www.dnzb.govt.nz/dnzb/Maori_default.asp NZDB]


{{Kaihautū}}
{{Maramara}}
{{DEFAULTSORT:Henare Kaihau}}
[[Category:Mema Pāremata]]
[[Category:Tai-hauāuru]]