[[File:PapawaiHouse1897.jpg|thumb|right|400px|Ko te Whare Pāremata o te Kotahitanga, Pāpāwai, 1897]]Ko '''Hāmiora Mangakāhia''' nō [[Ngāti Whanaunga]] o [[Hauraki]], he kaiārahi, he āteha, he kaitōrangapū. I whānau mai ia i te tau 1838 ki Moehau. Ahakoa i pakeke ai ia hei Karaitiana, he tangata mōhio hoki ia ki ngā whakapapa, ngā kōrero tawhito a tōna iwi. I tana kaha ki te pupuri i ngā whenua o tana whānau, ka matatau ia ki ngā mahi o te [[Kōti Whenua Māori]], ahakoa he mahi hua kore.
 
Ko tana mahi mā te [[Kotahitanga]] te mahi nui rawa atu a Mangakāhia. Ko ngā tino kaupapa o taua rōpū kia whakakāhoretia te Kōti Whenua Māori me ngā ture whenua Māori katoa; kia whakatūria ngā komiti Māori ki te whakatau i ngā tautohetohe i raro i ngā tikanga Māori.  Koia rā tana kōrero ki te [[Kōmihana mō ngā Ture Whenua Māori]] i te 1891 kia whakakāhoretia te Kōti. 

Nō te 1892 ka pōtitia a Mangakāhia hei Pirimia o te Pāremata o te Kotahitanga. Ka tonoa e ia kia tukua he pitihana ki te Pāremata i [[Te Whanga-nui-a-Tara]], e inoi ana tuatahi, kia whakakāhoretia ngā ture whenua Māori, tuarua, mā te Māori anō e whakahaere ngā take Māori.

I whai anō a te Kotahitanga kia tū tētahi [[Pāremata Māori]]. Ki tā Mangakāhia, kāhore te Pāremata Māori e whakararu i te mana o te Kuini, engari he huarahi pea kia whakahaere ai te Māori i ōna whenua. Ki tāna titiro, ko te mana motuhake o te Māori he mea tiaki nā te Tiriti o Waitangi, nā te Ture Kaupapa Taketake o 1852, e whai mana ai i tekiona 71 ngā tikanga Māori i ngā takiwā ko te nuinga o te taupori he Māori.

Tae rawa atu ki tōna matenga i te 1918, ka pau i a Mangakāhia tana kaha mā te Pāremata o te Kotahitanga.

==Tirohia hoki==
*[[Meri Te Tai Mangakāhia]]

==Tohutoro==
* Ngā Tāngata Taumata Rau URL:[http://www.dnzb.govt.nz/dnzb/Maori_default.asp NZDB]
{{Kaihautū}}
{{Maramara}}
{{DEFAULTSORT:Hamiora Mangakahia}}
[[Category:Kotahitanga]]
[[Category:Kaitōrangapū]]
[[Category:Hauraki]]

[[ru:Мангакахиа, Хамиора]]