[[Image:Treatyofwaitangi.jpg|thumb|200px|right|Ko te Tiriti o Waitangi]]Ka hainatia te '''Tiriti o Waitangi''' i te [[6 Hui-tanguru]] [[1840]]  ki [[Waitangi]], [[Te Tai-tokerau]], [[Aotearoa]], e te māngai a  te [[Karauna]] o te [[Kīngitanga Kotahi]], rātou ko ngā [[rangatira]] [[Māori]] o [[Te Ika-a-Māui]]. 

==Ko te tuhinga==
[[Image:HoneHeke1845.jpg|right|thumb|200px|Ko Hone Heke rāua ko Hariata, tana wahine. Ko Hone tētahi i haina]]Ko [[Wikitoria]], te Kuini o [[Ingarangi]], i tana mahara atawhai ki nga [[Rangatira]] me nga Hapu o Niu Tirani i tana hiahia hoki kia tohungia ki a ratou o ratou rangatiratanga, me to ratou wenua, a kia mau tonu hoki te Rongo ki a ratou me te Atanoho hoki kua whakaaro ia he mea tika kia tukua mai tetahi Rangatira hei kai whakarite ki nga Tangata maori o Niu Tirani - kia whakaaetia e nga Rangatira maori te Kawanatanga o te Kuini ki nga waahi katoa o te Wenua nei me nga Motu - na te mea hoki he tokomaha ke nga tangata o tona Iwi Kua noho ki tenei wenua, a e haere mai nei.

Na ko te Kuini e hiahia ana kia whakaritea te Kawanatanga kia kaua ai nga kino e puta mai ki te tangata Maori ki te Pakeha e noho ture kore ana.

Na, kua pai te Kuini kia tukua a hau a [[Wiremu Hopihona]] he [[Kāpene|Kapitana]] i te Roiara Nawi hei [[Kāwana|Kawana]] mo nga wahi katoa o Niu Tirani e tukua aianei, amua atu ki te Kuini e mea atu ana ia ki nga Rangatira o te whakaminenga o nga hapu o Nu Tirani me era Rangatira atu enei ture ka korerotia nei.

==Ko te tuatahi==
Ko nga Rangatira o te Whakaminenga me nga Rangatira katoa hoki ki hai i uru ki taua whakaminenga ka tuku rawa atu ki te Kuini o Ingarangi ake tonu atu-te Kawanatanga katoa o o ratou wenua.

==Ko te tuarua==
[[Image:WilliamHobsonGovNZ.jpg|thumb|200px|right|Ko Kāpene [[Wiremu Hopihana]], Kāwana tuatahi o [[Aotearoa]]]]Ko te Kuini o Ingarangi ka whakarite ka whakaae ki nga Rangatira ki nga hapu-ki nga tangata katoa o Niu Tirani te tino rangatiratanga o o ratou wenua o ratou kainga me o ratou taonga katoa. Otiia ko nga Rangatira o te Whakaminenga me nga Rangatira katoa atu ka tuku ki te Kuini te hokonga o era wahi wenua e pai ai te tangata nona te Wenua-ki te ritenga o te utu e wakaritea ai e ratou ko te kai hoko e meatia nei e te Kuini hei kai hoko mona.

==Ko te tuatoru==
[[Image:JamesBusbyNZ.jpg|right|200px|thumb|James Busby]]Hei whakaritenga mai hoki tenei mo te whakaaetanga ki te Kawanatanga o te Kuini-Ka tiakina e te Kuini o Ingarangi nga tangata maori katoa o Niu Tirani ka tukua ki a ratou nga tikanga katoa rite tahi ki ana mea ki nga tangata o Ingarangi.

: (Nā) William Hobson,  
:: Consul and Lieutenant-Governor. 

Na ko matou ko nga Rangatira o te Whakaminenga o nga hapu o Niu Tirani ka huihui nei ki [[Waitangi]] ko matou hoki ko nga Rangatira o Niu Tirani ka kite nei i te ritenga o enei kupu, ka tangohia ka whakaaetia katoatia e matou, koia ka tohungia ai o matou ingoa o matou tohu.

Ka meatia tenei ki Waitangi i te ono o nga ra o Pepueri i te tau kotahi mano, e waru rau e wa te kau o to tatou Ariki.  

: Ko nga Rangatira o te whakaminenga.

== Hoto ki waho == 
*[http://www.tiritiowaitangi.govt.nz/ tiritiowaitangi.govt.nz]
*[http://www.legislation.govt.nz/browse_vw.asp?content-set=pal_statutes Ngā Ture o Aotearoa]
*[http://www.archives.govt.nz/ Te Rua Mahara o te Kāwanatanga]


[[Category:Ture]]
[[Category:Tikanga Māori]]

[[be:Пагадненне Вайтангі]]
[[be-x-old:Пагадненьне Вайтангі]]
[[cs:Smlouva z Waitangi]]
[[de:Vertrag von Waitangi]]
[[el:Συνθήκη του Γουαϊτάνγκι]]
[[en:Treaty of Waitangi]]
[[eo:Traktato de Waitangi]]
[[es:Tratado de Waitangi]]
[[fi:Waitangin sopimus]]
[[fr:Traité de Waitangi]]
[[he:הסכם ואיטנגי]]
[[hu:Waitangi Szerződés]]
[[id:Perjanjian Waitangi]]
[[it:Trattato di Waitangi]]
[[ja:ワイタンギ条約]]
[[ko:와이탕이 조약]]
[[nl:Verdrag van Waitangi]]
[[nn:Waitangitraktaten]]
[[no:Waitangitraktaten]]
[[pl:Traktat Waitangi]]
[[pt:Tratado de Waitangi]]
[[ro:Tratatul de la Waitangi]]
[[ru:Договор Вайтанги]]
[[sv:Waitangifördraget]]
[[zh:懷唐伊條約]]