{{Infobox Iwi
| name = {{PAGENAME}}
| image = Rangitane guardians Palmerston North.jpg
| caption = Ko ngā tīpuna kaitiaki o Rangitāne
| rōpū nui = [[Kurahaupō]]
| waka = [[Kurahaupō]]
| rohe = [[Manawatū-Whanganui|Manawatū]], [[Wairarapa]]<br>[[Te Whanganui-a-Tara]]
| moana = 
| maunga =Tararua
| awa = Manawatū
| pepeha =Tini whetū ki te rangi<br>Ko Tānenui-a-rangi ki te whenua
|map                =Rangitane.png
|map_caption        =
|image_2            =Manawatu River.jpg
|caption_2          =Ko Manawatū te awa
}}

Ko '''Rangitāne''' ngā uri a [[Whātonga]], tētahi o ngā rangatira tokotoru o te waka o [[Kurahaupō]]. Ka tau te waka rā ki [[Nukutaurua]], ki [[Te Māhia]], i te tau 1350. Ka ū ki reira, ka whakakōhatuhia e te tohunga e Hau.

Nāwai ā, kei Heretaunga te kāinga noho o Whātonga. Ka moea e ia a Hotuwaipara, ka puta mai tā rāua tama, ko Tarataraika te ingoa. Ko ia te tipunao [[Ngāi Tara]] o [[Te Whanganui-a-Tara]]. Ka whānau mai ki tana murimanu a Reretua, tā rāua tama a Tautoki me tā rāua tamāhine a Rerekitaiari. Ko Tautoki ka moe i a Waipuna, te mokopuna tuarua a te kaumoana nui o Te Moananui-a-Kiwa, a [[Kupe]]. Ko tā rāua tama ko Rangitāne e mōhiotia anō ko Rangitānenui, ko Tāne-nui-a-rangi, ko Rangitānenui-ā-rangi rānei – nāna, ko Rangitāne.

==Te Nohoanga o te iwi==
Heke iho i ngā whakatipuranga, ka heke te iwi o Rangitāne ki [[Tāmaki-nui-a-Rua]] (ko te tāone o nāianei o [[Dannevirke]]), ki ngā rohe o Te [[Wairarapa]], [[Te Wairau]], [[Te Whanga-nui-a-Tara]] i te tonga, tae atu ki ngā rohe o [[Manawatū]] me [[Horowhenua]] i te uru. E toitū tonu ana te mana o Rangitāne ki ngā takiwā nei.

I te rau tau 1800 ka tutū te puehu ki a Rangitāne, nō te ekenga o ngā iwi o te raki ki ngā rohe whenua o te iwi ki te uru. Nō muri mai, ka riro i te Pākehā te nuinga o ngā whenua o te iwi ki Manawatū me [[Tāmaki-nui-a-Rua]]. Ahakoa i huri ngā tāngata o Rangitāne ki ngā mahi ahuwhenua i te rau tau 1900, nā te heke o te ōhanga o te ao, ka hokona ō rātou pāmu, ka neke rātou ki ngā tāone noho ai.

==Ngā rangatira==

I te rau tau 1800, i kaha ngā kaiārahi o te iwi ki te arataki i te iwi i roto i ngā nekenekehanga o te ao hurihuri. Nā rātou te iwi i whakahau kia mahi ngātahi ki te Pākehā. I te rau tau 1900 he tokomaha ngā rangatira o Rangitāne i hōu ki roto i ngā mahi tōrangapū o te rohe me te motu hoki.

==Te ao hōu, ngā tikanga tuku iho==
Nō te tau 1988 whakatūria ai Te Rūnanganui o Rangitāne, hei huinga mō ngā rūnanga o te iwi. E whitu ngā marae o te iwi, ko ētahi, nō ngā tau tata nei i whakatūria ai.

==Hoto ki waho==
* [http://www.rangitane.org.nz/ Te Runanga a Rangitāne]
* [http://www.rangitane.co.nz/ Rangitāne o Tāmaki-nui-a-Rua]

{{Iwi o Rangitāne}}
{{Iwi o Kurahaupō}}
{{Maramara iwi hapū}}
[[Category:Rangitāne]]
[[en:Rangitāne]]